Jaarcongres Management Kinderopvang · 4 sept 2026
AI-toolbox voor managers in de kinderopvang
Na het Jaarcongres Management Kinderopvang

AI-toolbox voor managers in de kinderopvang

Praktische prompts, tools en uitleg om na het congres direct verder te werken met AI. Klikken, invullen, kopiëren, gebruiken.

Bekijk de prompts Luister naar de samenvatting

Van Ilona Boomsma en Bureau Reuring · bijgewerkt op 7 september 2026

Begin hier

Drie prompts. Eén minuut. Klaar.

Kies er één, vul in wat je weet, kopieer en plak hem in de AI-tool die je al hebt (ChatGPT, Copilot, Claude of Gemini). Meer hoef je vandaag niet te doen. Kom je terug om te werken? Druk rechtsboven op "Aan de bak", dan begint de pagina voortaan bij de prompts.

De prompt-toolbox

Voor het werk dat morgen op je bureau ligt

Een prompt is de opdracht die je aan ChatGPT, Copilot, Claude of Gemini geeft. Elke prompt hier lost één echte taak op. Woorden in [BLOKHAKEN] vul je in via de velden onder de prompt.

Eén regel geldt overal: deel geen gevoelige informatie. Geen namen, geen dossiers, geen gegevens van kinderen in een gratis chatbot. Heb je Copilot via je werk? Dan mag daar vaak meer in, omdat het binnen jullie eigen omgeving blijft. Vraag het na bij IT. Wat je hier in de velden typt, bewaart alleen deze browser.

De slides

De hele keynote, plaatje voor plaatje

De hele afsluiting van Ilona, 47 slides. Klik er een aan om hem groot te zien, en blader met de pijltjestoetsen. Bij een aantal slides staat meteen de plek in de toolbox waar het verhaal verder gaat.

    De dag in één podcast

    De dag, in één aflevering

    Inclusieve kinderopvang, complex gedrag, Gen Z, aanspreekcultuur, verzuim, informatie delen en AI. Wat de zaal op 4 september meenam, om te luisteren op de fiets of in de auto naar je locatie.

    Zelf zoiets maken? Dat kan met NotebookLM, dat sinds juli 2026 Gemini Notebook heet.Upload je eigen documenten (beleidsplan, inspectierapport, verslagen) en het beantwoordt er vragen over, alleen op basis van wat jij hebt geüpload: een chatbot op maat van je eigen stukken. Je maakt er ook een podcast van zoals deze, een infographic, een samenvatting, flashcards of quizvragen voor je team. Gratis met een Google-account: notebook.google.com. Zelfde regel als altijd: geen persoonsgegevens uploaden.

    Tip: deel de aflevering met collega's die er niet bij waren. Dan hoef jij het congres niet drie keer na te vertellen.

    Zo krijg je betere antwoorden

    Zeven letters, en je hoeft ze niet allemaal te gebruiken

    Geen cursus prompt engineering. Eén ezelsbruggetje dat blijft hangen: PREPARE. Het komt van Dan Fitzpatrick, de Britse oud-schoolleider achter The AI Classroom, en staat hier vertaald naar het werk in de kinderopvang. Klik op een letter.

    De eerste vier letters zijn de opdracht zelf. De A en de R zijn twee hendels waarmee je AI zichzelf laat bijsturen. De laatste E raden we af.

    Prompt

    De opdracht zelf

    Begin met een werkwoord en zet de opdracht bovenaan. Eén zin die zegt wat je wilt hebben.

    Voorbeeld"Schrijf een brief aan ouders over de nieuwe haal- en brengtijden van de BSO."

    Twee dingen die geen letter hebben en toch het meeste schelen

    Zet de denkstand aan bij echt puzzelwerk

    Een plan met veel voorwaarden, een analyse, een lastige afweging: dan loont een sterk model of de denkstand. Een mailtje niet. Welke knop dat is in jouw tool.

    Controleer wat ertoe doet

    Cijfers, regels, namen, wetten: altijd zelf nakijken. Een taalmodel voorspelt woorden, het weet niets zeker. Laat het zichzelf beoordelen, en kijk daarna zelf nog een keer.

    Moet ik dit iedere keer allemaal invullen?

    Nee. "Wat betekent VE?" of "maak deze zin vriendelijker" heeft geen rol, parameters of vragenronde nodig. Wie bij elke vraag het hele lijstje afloopt, stopt er na een week mee.

    Structuur loont bij drie soorten opdrachten: complex (meerdere stappen of belangen, zoals een verzuimaanpak of jaarplan), belangrijk (het gaat naar ouders, de GGD of het hele team) en afhankelijk van jullie situatie (het antwoord hangt af van jullie beleid, locatie of team).

    Vuistregel: hoe meer een collega die het niet kan weten zou moeten doorvragen om jouw opdracht goed uit te voeren, hoe meer letters je nodig hebt. En zet vaste dingen (huisstijl, toon, ondertekening) één keer in een project of Gem, dan typ je daarna alleen nog de P.

    Think deeper

    Maakt langer nadenken AI beter?

    Het bleef hangen in de zaal: "chatbots hebben ook een pauze nodig". Hier het echte verhaal, en de knop die je ervoor nodig hebt.

    Adem diep in, en werk dit stap voor stap uit.

    Onderzoekers van Google DeepMind lieten in 2023 een taalmodel zélf zoeken naar de beste instructiezin voor rekensommen. Na 107 rondes rolde deze eruit. Een chocoladereep-merk maakte er in 2024 een campagne van: neem een pauze, dan wordt je AI beter.

    Het model rust niet. Er verstrijkt geen tijd. De zin werkt omdat hij het model uitnodigt om tussenstappen op te schrijven in plaats van meteen een antwoord te gokken. Dat heet "chain of thought", en het is de reden dat "stap voor stap" op de slide stond.

    34%
    goed op de rekentoets zonder enige instructie, met het onderzochte model uit 2023
    72%
    met de klassieke zin "Let's think step by step"
    80%
    met "Take a deep breath and work on this problem step-by-step"

    Wat je hieruit mag concluderen. Hoe je iets vraagt, verandert wat eruit komt. Zelfs één zin kan bij zo'n model tientallen procentpunten schelen op een rekentoets.

    Wat niet. Dat het model een pauze nodig heeft. Dat deze zin de beste is: in hetzelfde onderzoek scoorde "Break this down." vrijwel even hoog, en een kleine variatie op zo'n zin halveerde het effect. En dat 34 tegenover 80 iets zegt over jouw ChatGPT of Copilot van nu: het ging om één model uit 2023 op één soort taak.

    Wat er sindsdien veranderde. De truc zit nu ingebouwd. ChatGPT, Copilot, Claude en Gemini hebben allemaal een stand waarin het model eerst voor zichzelf tussenstappen uitwerkt. De makers raden bij die stand af om zelf een stappenplan voor te schrijven: geef een duidelijk doel, kaders en de gewenste vorm, en laat het denken aan het model. Te lang doordenken kan een goed antwoord zelfs weer ondergraven.

    Let op het verschil

    De zin is niet de knop

    Twee dingen die op elkaar lijken en iets anders doen. Ze staan allebei voor "laat de AI eerst nadenken", maar er is er maar één die het model daadwerkelijk meer tijd geeft.

    1. De zin die je zelf typt

    "Neem eerst een pauze en dan..." of "take a deep breath and work on this problem step-by-step", gewoon in je bericht.

    • Wat er gebeurt. Het model schrijft vaker tussenstappen op voordat het antwoordt. Er verstrijkt geen tijd en er komt geen extra rekenkracht bij.
    • Wanneer. In een snelle stand, of in een tool die geen denkknop heeft.
    • Kost. Niets extra.

    2. De knop die je aanzet

    Think Deeper in Copilot, Denken in ChatGPT, Thinking in Claude en Gemini. Een echte instelling, geen tekst.

    • Wat er gebeurt. Het model krijgt meer rekentijd en werkt eerst voor zichzelf een redenering uit. Je ziet dat vaak als een uitklapbaar blokje "Thinking".
    • Wanneer. Bij echt puzzelwerk. Zie hieronder welke knop dat is in jouw tool.
    • Kost. Meer van je limiet, en je wacht langer.

    En zo hangen ze samen. De zin uit 2023 was handwerk: je moest het model met woorden verleiden tot stap voor stap denken. De knop van nu doet hetzelfde, maar dan ingebouwd en veel grondiger. Staat de knop aan, dan voegt de zin er weinig meer aan toe. Staat hij uit, dan is de zin je beste alternatief.

    Wanneer helpt langer nadenken wél

    • Puzzels met meerdere stappen: "twee collega's ziek, de BSO opent om drie uur, wat zijn mijn opties?"
    • Plannen met veel voorwaarden tegelijk: een jaarplan, een verandertraject, een begroting met aannames.
    • Analyses met afwegingen: een klachtenpatroon, een verzuimcasus zonder namen, een advies aan het bestuur.
    • Teksten waar de logica moet kloppen: beleid, een reactie op een GGD-rapport.
    • Als het eerste antwoord te dun was. Omschakelen naar de denkstand werkt vaak beter dan de vraag anders stellen.

    Wanneer niet

    • Een mailtje, een herschrijving, een samenvatting van een korte tekst, een andere toon.
    • Brainstormen. Daar wil je snelheid en variatie, geen doorwrocht betoog.
    • Een simpele feitenvraag. Dan liever zoeken op internet.
    • Rekenen. De denkstand maakt minder rekenfouten, maar een taalmodel blijft een woordvoorspeller. Getallen in het antwoord reken je na, roosters en BKR laat je aan je roosterpakket en 1ratio.nl.
    Drie knoppen, drie dingen

    Ander model, meer tijd, of zelf sturen

    1. Een ander model of de denkstand

    Alsof je een andere collega inhuurt. Het snelle model antwoordt meteen. De denkstand is de collega die eerst op kladpapier werkt. Die kladfase zie je vaak als een uitklapbaar blokje "Thinking".

    2. Meer rekentijd

    Dezelfde collega meer tijd geven. Dat is de schuif Medium, High of Extra High in ChatGPT, of de effort-stand in Claude. Meer tijd kost meer van je limiet en levert boven een bepaald punt niets meer op.

    3. Zelf de werkwijze voorschrijven

    Een werkinstructie geven: "zet eerst de feiten op een rij, benoem dan de opties, kies pas daarna." Handig bij de snelle stand. Bij de denkstand voegt het weinig toe. Wat altijd werkt: zeggen wat je wilt, welke kaders er zijn en om een controle achteraf vragen.

    Vuistregel. Begin snel. Is het antwoord slap, fout of oppervlakkig, zet dan de denkstand aan en stel dezelfde vraag opnieuw. Staat er een getal in, reken het na.

    Welke knop kies ik dan?

    Per tool, zoals het op dit moment werkt

    Dit verandert per week. Bij elke kaart staat wanneer we het bij de officiële bron hebben nagekeken. Klopt iets niet meer? Mail het ons.

    AI en milieu

    Maar hoeveel stroom en water kost dit eigenlijk?

    Er werden vragen over gesteld op 4 september, dus hier het eerlijke antwoord. Kort: jouw tekstvraag is klein, de uitschieters en het systeem zijn groot. Drie minuten lezen.

    Wat weten we

    • Een gewone tekstvraag kost ongeveer een kwart tot een halve wattuur. Dat is een seconde magnetron. stevig
    • Google meet het in productie, OpenAI noemt hetzelfde cijfer, onafhankelijke onderzoekers komen er ook op uit. stevig
    • Datacenters gebruiken wereldwijd zo'n 2 procent van alle stroom en dat groeit ruim 15 procent per jaar. In Nederland is het al 4,6 procent. stevig
    • Per vraag wordt AI razendsnel zuiniger. Het totaal stijgt toch, omdat we het steeds meer en zwaarder gebruiken. stevig
    • Het dagelijks gebruik weegt inmiddels zwaarder dan het trainen van de modellen. schatting

    Wat weten we niet precies

    • Schattingen per vraag lopen tot een factor honderd uiteen. Het hangt af van de grootte van het model, de lengte van je vraag, en wat je meetelt: alleen de chip, of ook koeling, stand-by machines en fabricage. schatting
    • "Een flesje water per prompt" klopt niet voor een gewone vraag. Die claim komt uit een onderzoek naar een model uit 2020, en het viral gegane cijfer was een ongunstig scenario. Ergens tussen vijf druppels (alleen koelwater) en een borrelglas (alles meegeteld) is eerlijker. omstreden
    • CO2 per vraag hangt bijna volledig af van de stroom. Met de Nederlandse mix is het rond 0,05 gram. Alleen Google en Mistral publiceren ook hun methode, de rest is een zwarte doos. schatting

    Waar zit de grootste impact

    • Niet in jouw tekstvraag. De denkstand kost gemiddeld dertig keer meer, een "agent" (een AI die zelfstandig een reeks stappen uitvoert) zo'n zeshonderd keer, en een videoclip van vijf seconden staat gelijk aan duizenden tekstvragen. schatting
    • De echte hefboom zit bij de stroommix, de plek en koeling van datacenters, en of aanbieders hun cijfers openbaar maken. stevig
    • Ter vergelijking: een manager die tweeduizend tekstvragen per jaar stelt, gebruikt daarmee minder energie dan één douchebeurt. Water lokaal is een ander verhaal: in droge regio's is één groot datacenter wél een probleem. schatting

    Wat kun jij doen

    • Zet "denken" alleen aan bij een echte puzzel. Een mailtje of samenvatting hoeft niet in de denkstand.
    • Maak beeld bewust en video zelden. Niet om te proberen, wel als het iets oplevert.
    • Schrijf één goede prompt in plaats van tien keer "opnieuw". Dat geeft ook gewoon beter werk.
    • Begin een nieuw gesprek bij een nieuw onderwerp. Een lang gesprek gaat elke keer helemaal opnieuw door het model.
    • Kies het standaardmodel voor simpele taken. En gebruik geen AI voor wat een zoekfunctie of Excel-formule ook kan.
    • Als organisatie: vraag je leverancier naar energie en water per prompt en waar de datacenters staan. Dat weegt zwaarder dan honderd collega's die elk drie vragen minder stellen.

    Gecontroleerd op 5 september 2026. Geen schuldgevoel, geen vrijbrief: gebruik AI waar het iets oplevert, en laat de zware standen liggen als het niet hoeft.

    Vibe coding

    Van idee naar eigen tool, zonder programmeur

    Je beschrijft in gewone taal wat je nodig hebt. De AI schrijft een werkende webpagina en toont die naast het gesprek. Jij zegt wat anders moet. Na een half uur proberen heb je vaak een hulpmiddel dat precies op jouw locatie past.

    Waar de naam vandaan komt. Andrej Karpathy, medeoprichter van OpenAI, beschreef in februari 2025 hoe hij tegen een AI praat, elke wijziging accepteert zonder de code te lezen en foutmeldingen gewoon terugplakt. Hij noemde het "vibe coding". Collins Dictionary koos het tot woord van het jaar 2025.

    Waarom het nu voor jou interessant is. De hulpmiddelen die een locatiemanager mist zijn klein en specifiek: een turflijstje, een keuzehulp, een checklist, een generator voor werkvormen. Daar bouwt niemand een app voor. Nu wel, in een uurtje. Bijvangst: de code die het model schrijft rekent wél consequent (zelfde invoer, zelfde uitkomst), anders dan het model zelf. Toetsen blijft nodig.

    Wat er niet gebeurt. Er komt geen echte software met logins, database en beheer. Voor alles wat meerdere mensen tegelijk gebruiken, of wat gegevens van kinderen of medewerkers bevat, is dit niet het gereedschap.

    • AI kan werkende software maken zonder dat iemand programmeert. Dat is geen belofte maar een observatie.
    • "Het werkt" is niet "het is veilig en betrouwbaar". Gebruik geen tool met echte gegevens als je niet kunt uitleggen wat hij ermee doet.
    • De briefjestest: zet niets in een browsertool wat je niet op een briefje op de gang zou hangen. Geen kindnamen, geen dossiers, geen incidenten.
    • Wat je maakt blijft op je eigen apparaat. Zodra je een link deelt of er echte gegevens in gaan, is het een vraag voor IT.
    • Laat alles wat roosters, BKR, verzuim of kindgegevens raakt controleren door IT en je privacyfunctionaris.
    • Begin klein. Eén checklist. Wordt die twee weken gebruikt, ga dan verder.
    Waar moet je zijn

    Drie plekken waar dit echt werkt

    Je hebt hier geen speciale tool voor nodig. Het kan in de chat die je al gebruikt, alleen zit de knop overal net ergens anders. Gecontroleerd op 7 september 2026.

    Claude

    gratis, onze tip
    1. Ga naar claude.ai en typ je opdracht in een nieuw gesprek.
    2. Het werkende hulpmiddel verschijnt rechts naast de chat. Bijschaven doe je in gewone taal, in hetzelfde gesprek.
    3. Rechtsonder in dat venster staat downloaden, zodat je het bestand op je eigen laptop hebt. De knop Publish geeft een link die een collega zonder account kan openen.

    Dit is de enige van de drie waar je gratis én een bestand op je eigen schijf krijgt én een deelbare link. Laat je de tool zelf AI gebruiken, dan heeft de kijker wél een eigen account nodig.

    ChatGPT

    gratis, met een omweg
    1. Ga naar chatgpt.com en laat de stand bovenaan op Chat staan.
    2. Je krijgt je hulpmiddel als codeblok met een knop Preview. Daarmee zie je het werken en kun je het op volledig scherm bekijken.
    3. Kopieer de code, plak hem in een leeg tekstbestand en sla het op als iets.html. Dubbelklikken opent het.

    Canvas, dat je misschien nog kent, is er niet meer. Een echte gehoste link maken kan via Sites, maar dat zit in de betaalde abonnementen en is nog bèta.

    Gemini

    gratis, om mee te spelen
    1. Ga naar gemini.google.com, klik onder het tekstvak op Bestanden toevoegen en kies Canvas.
    2. Typ je opdracht. Rechtsboven zie je met Code de broncode, en via Meer kun je die kopiëren.
    3. Delen kan via Delen en exporteren.

    Let op met delen: Google waarschuwt dat iedereen met die openbare link de gegevens in de app kan zien en aanpassen. Voor de kinderopvang is dat een streep. Fijn om te proberen, minder fijn om uit te delen.

    Werkvormgenerator voor je teamoverleg

    Vul in: doel, aantal mensen, minuten, energie in de groep. De tool kiest uit werkvormen die jij vooraf meegeeft, zoals de lijnoefening van Jorg Damen of een kernkwadrant in duo's, en toont een draaiboek met tijden.

    Geen persoonsgegevens nodig.

    Checklist voor inwerken of GGD-voorbereiding

    Afvinklijst op je telefoon, per dag of thema: sleutels, BHV-kaart, ontruimingsplan, vierogenprincipe uitgelegd, mentorkoppeling gemaakt. De inhoud plak je uit je eigen inwerkplan.

    Voortgang blijft op het eigen apparaat.

    Observatiehulp voor de coach

    Een paar grote knoppen om tijdens een groepsobservatie te turven, bijvoorbeeld de interactievaardigheden uit jullie pedagogisch beleidsplan. Onderaan een samenvatting per kwartier.

    Alleen "groep Vlinders, ochtend". Geen namen van kinderen of collega's.

    Gespreksvoorbereiding op één scherm

    Een vragenflow die je langs de voorbereiding van een verzuim- of functioneringsgesprek leidt: aanleiding, feiten, wat wil ik dat de ander zelf inbrengt, goede afloop. Uitkomst: een spiekbriefje.

    Slaat niets op. Je typt "medewerker A".

    Overzicht van verloopdata BHV en EHBO

    Wie moet wanneer op herhaling? Namen plus data zijn persoonsgegevens, dus dit bouw je in Excel of een lijst binnen je eigen Microsoft 365, of via Copilot Pages. Niet in een losse browsertool bij een Amerikaanse aanbieder.

    Hier zit de grens. Even laten zien aan IT.

    Een kleine BKR-check

    Aantal kinderen per leeftijd invullen, minimumaantal beroepskrachten eruit. Leuk om te bouwen en meteen de les: de leidende rekentool is 1ratio.nl van het ministerie, die de GGD zelf gebruikt. Jouw tool is een oefening, nooit de basis voor een rooster.

    Test hem tegen 1ratio.nl.

    Wat het verschil maakt

    Acht dingen tussen een prul en iets bruikbaars

    • Vraag om één zelfstandig HTML-bestand, zonder externe bibliotheken. Dan blijft het één ding dat je kunt bewaren.
    • Zeg dat het op een telefoon moet werken, met grote knoppen. Anders krijg je iets voor een groot scherm.
    • Lever de inhoud zelf aan en zet erbij: verzin er niets bij. Jouw inwerkplan is beter dan een verzonnen inwerkplan.
    • Vraag om een knop "alles wissen" en om opslag alleen op het eigen apparaat.
    • Gebruik nooit echte namen, ook niet in de opdracht zelf. Werk met "medewerker A" en "groep Vlinders".
    • Schaaf bij met één wens per bericht. "Maak de vakjes groter" werkt beter dan vijf wijzigingen tegelijk.
    • Test met rare invoer voordat je het uitdeelt: niets ingevuld, alles ingevuld, een heel lange tekst.
    • Bewaar het bestand met de datum in de naam. Dan weet je over een maand welke versie de goede was.
    Probeer het zelf

    Eén voorbeeldprompt om te plakken

    Plak hem in een van de drie hierboven. Vervang de tekst tussen haken door je eigen inwerkplan.

    Maak een checklist-app voor het inwerken van een nieuwe pedagogisch medewerker op onze locatie. Lever één zelfstandig HTML-bestand op, met alle opmaak en script in dat ene bestand, zonder externe bibliotheken, zonder internetverbinding en zonder opslag buiten het apparaat. Voortgang mag alleen in localStorage op het eigen apparaat bewaard worden, met een knop "alles wissen".

Inhoud: gebruik precies deze onderdelen en verzin er geen bij: [plak hier jullie inwerkplan, bijvoorbeeld: dag 1: sleutels en alarmcode, rondleiding, BHV en ontruimingsplan; week 1: pedagogisch beleidsplan gelezen, vierogenprincipe uitgelegd, mentorschap toegewezen; maand 1: eerste observatie door de coach, evaluatiegesprek gepland].

Eisen: Nederlands, taalniveau B1, werkt goed op een telefoon, grote afvinkvakjes, per onderdeel een datumveld en een notitieveld, een voortgangsbalk bovenaan en een knop om de lijst als tekst te kopiëren voor in een mail. Geen velden voor naam, geboortedatum of andere persoonsgegevens; gebruik een vrij veld "kenmerk" waar iemand initialen kan zetten.

Sluit af met een korte uitleg in gewone taal: hoe ik het bestand opsla, hoe ik het open op mijn telefoon en laptop, en wat er gebeurt als ik de browsergeschiedenis wis.
    En als er straks wél echte gegevens in moeten?Dan is dit niet meer het gereedschap. Werk je met Microsoft 365, dan kun je binnen Copilot Pages een licht hulpmiddel maken dat in jullie eigen omgeving blijft, met een werkaccount en zonder Copilot-licentie. Vraag het je IT-afdeling, en betrek er iemand bij die over privacy gaat. Begin dus buiten met leren, en ga naar binnen zodra het menens wordt.
    Verder met AI

    Verder met AI in jouw organisatie?

    Een middag met je managementteam, een bootcamp voor je locatiemanagers of een keynote op je eigen personeelsdag. We kijken graag mee wat past.

    Mail Bureau ReuringNaar bureau-reuring.nl
    Ilona Boomsma

    Ilona Boomsma

    Oprichter Bureau Reuring, sprak de keynote op 4 september

    Traint teams en managementteams in het slim gebruiken van AI, van kinderopvang tot ministerie. Mede-auteur van Beter, leuker, sneller met AI.

    hi@bureau-reuring.nlLinkedIn ↗ilonaboomsma.nl ↗
    Jean-Luc Laval

    Jean-Luc Laval

    Oprichter Bureau Reuring

    Deelt op LinkedIn bijna dagelijks wat er nieuw is in AI en wat het betekent voor je werk. Volg hem als je bij wilt blijven zonder er zelf achteraan te hoeven.

    hi@bureau-reuring.nlLinkedIn ↗
    Omslag van Beter, leuker, sneller met AI 2.0
    Verder lezen

    Het boek achter de keynote

    Alles wat in de toolbox kort staat, staat in Beter, leuker, sneller met AI uitgebreid: hoe een taalmodel werkt, hoe je goede opdrachten bouwt, wat je wel en niet aan AI overlaat en hoe je er met je team mee begint. Geschreven door Barend Last, Ilona Boomsma en Jean-Luc Laval.

    Bestel het boek Naar beterleukersneller.nl